Từ ngày 01/01/2026, toàn bộ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tại Việt Nam chính thức chuyển từ phương pháp nộp thuế khoán sang phương pháp kê khai theo quy định của Nghị quyết số 198/2025/QH15 và Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Để giải tỏa lo ngại cho hàng triệu hộ kinh doanh, Cục Thuế đã ban hành Công văn số 307/CT-PC ngày 19/01/2026 với những cam kết rõ ràng về việc không xử lý vi phạm hồi tố trong giai đoạn chuyển đổi.
1. Theo Công văn 307/CT-PC, cơ quan thuế đưa ra các cam kết cụ thể như sau:
a) Không kiểm tra thuế hồi tố
Đối với các hộ kinh doanh đã nộp thuế khoán trong năm 2025 trở về trước và đã được cơ quan thuế ấn định doanh thu, xác định mức thuế khoán theo đúng quy định tại Điều 51 Luật Quản lý thuế, khi chuyển sang kê khai từ 01/01/2026, cơ quan thuế cam kết không thực hiện kiểm tra thuế các năm trước.
b) Không sử dụng doanh thu 2026 để truy thu
Doanh thu kê khai thực tế của hộ kinh doanh trong năm 2026 và các năm tiếp theo sẽ không được sử dụng làm căn cứ để truy thu, xử lý nghĩa vụ thuế của những năm đã nộp theo phương thức khoán trước đó.
c) Áp dụng ngay cả khi doanh thu biến động lớn
Đặc biệt, quy định không xử phạt hồi tố này còn áp dụng cho cả trường hợp hộ kinh doanh có thay đổi về quy mô sản xuất kinh doanh dẫn đến doanh thu khoán thay đổi từ 50% trở lên. Đây là điểm được nhiều hộ kinh doanh quan tâm nhất, lo ngại rằng doanh thu thực tế cao hơn nhiều so với mức khoán cũ sẽ dẫn đến bị truy thu.
2. Công văn 307 cũng nêu rõ các trường hợp ngoại lệ không được hưởng chính sách ưu đãi này:
Nếu cơ quan có thẩm quyền phát hiện hộ kinh doanh có hành vi gian lận, che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp, hộ kinh doanh đó vẫn sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, các hành vi vi phạm có thể bị xử phạt như sau: (i) Vi phạm thủ tục thuế có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền tối đa 100 triệu đồng đối với cá nhân, 200 triệu đồng đối với tổ chức; (ii) Vi phạm về hóa đơn có thể bị phạt tiền tối đa 50 triệu đồng đối với cá nhân, 100 triệu đồng đối với tổ chức; (iii) Khai sai dẫn đến thiếu thuế có thể bị phạt 20% số thuế thiếu; (iv) Trốn thuế có thể bị hạt từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn, Trường hợp vi phạm nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế theo Điều 200 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
3. Các khuyến nghị sơ bộ
a) Đối với hộ kinh doanh đã nộp thuế khoán đúng quy định:
(i) Yên tâm thực hiện chuyển đổi sang kê khai từ 01/01/2026; (ii) Kê khai trung thực doanh thu, chi phí thực tế phát sinh; (iii) Không cần lo ngại về việc bị truy thu thuế các năm trước, kể cả khi doanh thu 2026 cao hơn đáng kể so với mức khoán cũ.
b) Đối với hộ kinh doanh muốn đảm bảo tuân thủ đầy đủ
(i) Rà soát lại hồ sơ thuế khoán các năm trước để đảm bảo đã thực hiện đúng quy định; (ii) Chuẩn bị đầy đủ chứng từ, hóa đơn cho hoạt động kinh doanh từ 2026; (iii) Thiết lập hệ thống ghi chép, sổ sách kế toán phù hợp với quy mô hoạt động; (iv) Tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý về các vấn đề phức tạp.
(Xem chi tiết công văn Công văn số 307/CT-PC ngày 19/01/2026 của Tổng Cục thuế)
Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế cho tư vấn pháp lý chuyên sâu. Để có lời khuyên cụ thể cho tình huống của mình, quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp với CTA LEGAL.
