Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2024, có hiệu lực từ 01/07/2025, mang đến nhiều chính sách đột phá, mở rộng quyền lợi và tăng cường mạng lưới an sinh cho người lao động. Dưới đây là 05 thay đổi quan trọng nhất mà bạn cần nắm rõ để bảo vệ quyền lợi của mình.
1. Giảm điều kiện số năm đóng BHXH để hưởng lương hưu
Theo quy định mới, người lao động chỉ cần có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên (thay vì 20 năm như trước đây) và đủ tuổi nghỉ hưu là có thể được hưởng lương hưu hằng tháng (Điều 98 Luật BHXH 2024). Đây là thay đổi quan trọng và được nhiều người lao động mong đợi nhất, tác động trực tiếp đến phúc lợi hưu trí của hàng triệu người lao động.
Chính sách này mở ra cơ hội được hưởng lương hưu nhiều người lao động có thời gian tham gia BHXH không muộn, giúp họ có một khoản thu nhập ổn định khi về già thay vì nhận BHXH một lần như trước đây.
2. Bổ sung chế độ Trợ cấp hưu trí xã hội
Lần đầu tiên, Luật BHXH 2024 giới thiệu một tầng an sinh mới là Trợ cấp hưu trí xã hội do ngân sách nhà nước đảm bảo (Chương III Luật BHXH 2024).
- Đối tượng: Công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên, không có lương hưu hay trợ cấp BHXH hằng tháng khác (Điều 21 Luật BHXH 2024).
- Quyền lợi: Được nhận trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng, hưởng BHYT miễn phí và được hỗ trợ chi phí mai táng khi qua đời (khoản 1 Điều 4 Luật BHXH 2024).
Đây là chính sách nhân văn, đảm bảo an sinh cho người cao tuổi không có điều kiện tham gia BHXH.
3. Tăng cường quyền lợi thai sản cho lao động nữ
Luật mới bổ sung và nới lỏng nhiều quyền lợi cho lao động nữ, cụ thể:
| Quyền lợi thai sản | Điểm mới nổi bật theo Luật BHXH 2024 | So với Luật BHXH 2014 |
| Nghỉ khám thai | Lao động nữ được nghỉ tối đa 02 ngày/lần cho mỗi lần trong 05 lần khám thai (Điều 51). | Chỉ được nghỉ 01 ngày/lần, trường hợp đặc biệt (nơi khám bệnh xa, thai có bệnh lý) mới được nghỉ 02 ngày (Điều 32). |
| Sinh con từ điều trị vô sinh | Chỉ cần đóng BHXH từ đủ 06 tháng trong vòng 24 tháng trước khi sinh là đủ điều kiện hưởng chế độ (khoản 5 Điều 50). | Áp dụng điều kiện chung là đóng BHXH từ đủ 06 tháng trong vòng 12 tháng trước sinh, gây khó khăn cho các trường hợp điều trị dài ngày (khoản 2, 3 Điều 31). |
| BHXH tự nguyện | Lần đầu tiên, người tham gia BHXH tự nguyện cũng được hưởng trợ cấp thai sản khi sinh con (Điều 94, 95). | Không có chế độ thai sản. |
4. Ghi nhận trợ cấp ốm đau nửa ngày và số hóa sổ BHXH
Trợ cấp ốm đau nửa ngày: Người lao động nghỉ ốm dưới nửa ngày được tính là nửa ngày, từ nửa ngày đến dưới một ngày được tính là một ngày. Quy định này linh hoạt và phù hợp hơn với thực tế (khoản 5 Điều 45 Luật BHXH 2024).
Sổ BHXH điện tử: Chậm nhất từ ngày 01/01/2026, sổ BHXH sẽ được cấp dưới dạng bản điện tử, giúp người lao động dễ dàng tra cứu, theo dõi quá trình đóng – hưởng của mình một cách minh bạch, tiện lợi (Điều 25 Luật BHXH 2024).
5. Nghiêm cấm cầm cố, mua bán sổ BHXH
Để bảo vệ quyền lợi lâu dài của người lao động và ngăn chặn các hành vi trục lợi, Luật BHXH 2024 nghiêm cấm hành vi cầm cố, mua bán, thế chấp, đặt cọc sổ BHXH dưới mọi hình thức (Điều 9 Luật BHXH 2024).
Lưu ý: Nội dung trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo chung và không cấu thành ý kiến tư vấn pháp lý cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào. Các quy định pháp luật được viện dẫn có hiệu lực tại thời điểm đăng tải và có thể thay đổi, được sửa đổi, bổ sung hoặc hết hiệu lực theo thời gian. Do đó, để nhận được sự hỗ trợ pháp lý chính xác và phù hợp nhất, Quý độc giả vui lòng liên hệ trực tiếp với luật sư của chúng tôi để được tư vấn.
